Otizm ve Folinik Asit (Leukovorin)
Otizm tedavisinde Folinik Asit kullanılması 2010'lu yıllarda yayınlanmaya başladı. Bu tedavinin etkili olabileceği, “Serebral Folat Reseptör Eksikliği” hastalığındaki tecrübeyle düşünülmüştür. Bu çok nadir genetik hastalıkta, beyin Folat Vitaminini kandan alamaz ve ağır nörogelişimsel bir etkilenme ile otistik özellikler de görülür. Bu hastalara Folinik Asit verilerek beyindeki folat eksikliği giderilebilir ve otistik şikayetlerde düzelme olur.
Otizmli çocukların bazılarında Folat Reseptörlerine karşı antikor olduğu saptanınca, bu çocuklarda da Folinik Asit verilerek beyindeki varsayılan Folat Vitamin eksikliği aşılmaya çalışıldı. Fakat çoğu Çocuk Nöroloji ve Psikiyatri Uzmanları ilk yayınlardan bu yana geçen 15 yılda eldeki sonuçların etkili olduğunu gözlemlemedi.
Kanıta dayalı yararlılık bilgisi net olmadığı halde önce medya sonra politikacılar aracılığı ile bu tedavi tekrar 2025'de vurgulandı. Aileler de bir umut peşinde denemek için ısrarcı oldular. Bu konuda 2025 Mart ayındaki video açıklamama ek olarak 2026 Mart ayında da Amerikan Çocuk Nörolojisi Derneği (CNS) bir bildiri yayınladı. Özetle:
1) Eldeki yayınların bilimsel kanıt oluşturamadığı ve bu yönde bir çalışmanın planlanmadığı,
2) Kullanılan antikor testi metodunun hataya açık olduğu,
3) Otizmde lökovorin kullanımının önerilemeyeceği vurgulandı.
Otistik çocukların ailelerine eğitim dışında çok seçenek sunulamaması onları kolayca alternatif tedavilere yöneltiyor. Son 30 yılda moda olan başka umut ticaretlerini (hiperbarik oksijen, ağır metal chelasyonu, aşı yan etkisi, gluten veya laktozsuz diyet, kök hücre nakli, exosom) hatırlayarak ailelerin bu tedaviye de hemen sarılmamaları gerekir.
İdeal olarak ticari değil akademik bir kurum gözetimindeki çalışmalara katılıp bu tedaviden fayda görebilecek, muhtemelen erken yaştaki çocuklar saptanmalıdır. Ama eğitim ve davranış destekleri konusunda önerilenleri yapmış ailelerin Folinik Asit denemek istemeleri de anlaşılır bir durum. Çocuklarını takip eden uzmanla görüşerek kendi denemelerini birkaç ay gibi belirli bir süre için düşünebilirler.
Nisan 2026
